آزمونهای غیر مخرب

آزمایشهای غیر مخرب عبارت است از قابلیت آزمون یک ماده بدون اینکه آن ماده تخریب و از بین برود . در تمامی موارد و روشهای تست غیر مخرب تفسیر نتایج و مطابقت آن با استاندارد بسیار با اهمیت بوده که تماماً نیاز به مهارت و تجربه مفسر دارد.

در آزمونهای غیر مخرب سه هدف دنبال می گردد :

1-           عیب یابی در قطعه یعنی شناسایی عیوبی مثل ترک ، حفره ، تخلخل ، خوردگی و غیره

2-      اندازه گیری بعضی خواص فیزیکی یا مکانیکی مثل ضخامت سنجی ، اندازه گیری رسانایی الکتریکی ، سختی ، مقاومت کششی و غیره

3-           شناسایی جنس قطعات و طبقه بندی آن بر اساس خواص مورد نظر

دو مزیت عمده این نوع تست عبارت است از :

1-      تست قطعات و تجهیزات در تعمیرات اساسی تأسیسات مختلف مثل نیروگاهها ، پالایشگاهها ، صنایع شیمیایی و پتروشیمی و یا بازرسی قطعات هواپیما

2-      تست صد در صد قطعات در تولید مقاطع نورد شده و تولید انبوه ، مثل عیب یابی در لوله ها ، قطعات ریخته گری و آهنگری قبل از ماشینکاری برای صرفه جویی در هزینه های ماشینکاری و یا تست قطعات حساس نظیر قطعات خودرو و هوا فضا در پایان خط تولید بعد از ماشینکاری و عملیات حرارتی .

مزاياي آزمون‌هاي غير مخرب

 

يكي از مزايای روشن و بارز استفاده از آزمون‌های غير مخرب، آشكارسازی عيوبی است كه عدم شناسائی آنها مي تواند شكست فاجعه بار قطعه و نتيجتاً زيان‌های مالی و احتمالاً جانی بسيار زيادی به بار آورد. البته به كارگيری اين روش‌های بازرسی به دليل ديگر نيز سودمند مي‌باشد.

اگر چه انجام بازرسي غير مخرب هزينه‌هايی را در بردارد ولی اغلب موارد به كارگيری مؤثر تكنيك‌های مناسب، صرفه جوی ‌های اقتصادی بسيار قابل ملاحظه‌ای را به دنبال خواهد داشت. نه تنها نوع بازرسی بلكه مرحله و زمان به كارگيری آن نيز حائز اهميت است، به طوريكه مثلاً‌ به كار بردن آزمون های غير مخرب برای بازرسی قطعات كوچك آهنگری و ريخته‌‌گری پس از انجام ماشين‌كاری لازم می ‌تواند كاملاً بی ‌نتيجه باشد. در اين گونه موارد بهتر است فرآورده‌ مورد نظر پيش از انجام ماشين‌كاريهای پر هزينه آزمايش شده و قطعات دارای عيوب ناپذيرفتنی برگشت داده شود. البته بايد توجه داشت كه همگی عيوب قطعه در اين مرحله دليل بر مردود شدن آن نبوده وبرخی ناپيوستگی ‌های سطحی ممكن است در مرحله ماشينكاری حذف شود.

هر چند بازرسی و كنترل كيفيت مؤثر مي‌تواند صرفه‌جوی ‌هايی به همراه داشته باشد و از وقوع شكستهای فاجعه بار قطعات در حين كار جلوگيری كند ولی بايد توجه داشته باشيم كه به كارگيری روش‌های متعدد و يا بسيار حساس، اتلاف وقت و سرمايه را به همراه داشته و باعث بهبود عملكرد و اطمينان از بی عيبی نمی ‌شود. دستيابی به درجه كمال صددرصد در يك فراورده غير ممكن و سعی در نزديكی به ايده ‌آل نيز ممكن است بسيار هزينه ساز باشد.

روش‌های اصلی تست‌های غير مخرب در فصول بعدی مورد بحث قرار خواهند گرفت.

انواع آزمونهای غیر مخرب :

1-          VT بازرسی چشمی 

2-             تست مایعات نافذ PT

3-             تست مواد مغناطیسی MT

4-           تست التراسونیک     UT

    5-      تست رادیوگرافی RT 

----------------------------

ضمناً مطالب تکمیلی شامل موارد زیر موجود است :

-     آزمايش ارزيابي و تعيين صلاحيت جوشكار

-     انواع و مزاياي آزمونهاي غير مخرب

-     آزمونهاي چشمي

-     آزمایش بین لایه ای

-     پاس ریشه جوش

-     تست مايعات نافذ

-     تست مواد مغناطيسي

-     روش‌هاي پيوسته و پسماندي

-     مغناطيس زدايي

-     تست التراسونيك

-     روشهای تست التراسونیک

-     تكنيك‌هاي بازرسي

-     آزمون غوطه وري

-     استانداردهاي مرجع

-     قدرت تفكيك صفحه اسيلوسكپ

-     تست راديوگرافي

-     مشاهده و تفسير راديوگراف‌ها

-     بازرسي قطعات پيچيده

-     آزمايش جريانهاي گردابي

-     عامل خيز و آثار لبه‌اي

-     و.....

 

جهت دریافت مطالب تکمیلی با ایمیل زیر مکاتبه شود :

 

Masood_vahidi_ok@yahoo.com

 

کدها واستانداردها:

عملیات مهندسی وتعیین ویژگی های مواد خطوط لوله مطابق با استانداردهای مربوطه انجام می شود می باشد استاندارها عبارتند از:

• American Petroleum Institute (API)
• American National Standards Institute (ANSI)
• American Society of Mechanical Engineers (ASME)
• International Organization for Standardization(ISO)
• Occupational Safety and Health Administration(OSHA)
• National Association of Corrosion Engineers(NACE)

 

طراحي خط لوله در دو بخش زير انجام مي پذيرد:

• طراحی هیدرولیکی
• طراحی   مکانیکی

 

اطلاعات کلی زیر برای طراحی هیدرولیکی خطوط لوله گاز و سایر محصولات لازم  می باشدعبارت است از:

• دمای زمین در مسیر خط لوله مدفون شده
• دماي محيط
• فشار تزريقي ورودي
• دماي وروردي گاز
• ضریب هدایت حرارتی خاک
• سرعت سيال
• اطلاعات مسير خط لوله (ارتفاع وشيب و..)
• زبری داخلی لوله
• ترکیب شیمیایی گاز وسایر محصولات
• طول خط لوله وارتفاع از سطح دریا
• دبی جریان
• ضریب کارکرد برای دبی طراحی
• ماکزیمم سرعت سیال

 نكات مهم در طراحي مكانيكي خطوط لوله :

·         آناليز تنش خط لوله

·         پايداري سازه اي

·         طراحي براساس معيار زلزله

·         آنكورينگ خطوط لوله

·         دقت در طراحي خطوط لوله در تقاطع بارودخانه ها ومسيل هاجاده ها وراه آهن

·         كنترل نيروهاي شناوري

·         Piggableبودن

·         كنترل فرسايش در داخل لوله

·         حفاظت كاتدي سطح لوله

·         انتخاب مواد مناسب

·          انتخاب valveهاي مناسب

·         دقت در طراحي اتصالات ودرز جوش ها