ماده اي است بي رنگ ، تقريبا بي بو و در فشار اتمسفر داراي نقطه جوشي معادل 7/21 درجه فارنهايت است . ماده اي غير رسمي و غير قابل اشتعال است و خورنده نيست. از نظر شيمايي در حرارت هاي عملياتي بي اثر است و از نظر حرارتي تا 1022 درجه پايدار باقي مي ماند .

R-12 داراي گرماي نهان نسبتا پايين است و براي مصرف در دستگاههاي کوچک تر مناسب مي باشد . زيرا گردش مقدار زيادي ماده سرمازا امکان استفاده از مکانيزم هاي عملياتي و تنظيم دقيق تر و در عين حال با حساسيت کمتر را ميسر مي کند. از اين ماده در کمپرسورهاي پيستوني و دوراني و انواع بزرگ گريز از مرکز استفاده مي شود. اين ماده در فشارهاي سر و معکوس ( پس فشار ) کم ، ولي مثبت با يک بازدهي حجمي خوب کار مي کند . R-12 در 5 درجه فارنهايت ، فشاري معادل 5/26 پوند بر اينچ مربع مطلق و در 86 درجه فارنهايت داراي فشار مطلقي معادل 8/108 پوند بر اينچ مربع است . گرماي نهان آن در 5 درجه فارنهايت 2/68 بي – تي – يو است و نشت آن ره سهولت و با استفاده از نشت ياب الکترونيکي يا مشعل هالايد مشخص مي گردد . در حرارت صفر درجه مقدار کمي آب در ماده R-12 حل مي شود که نسبت آن بر حسب وزن 6 در ميليون استو مايعي که توليد مي شود تا حدودي بر روي اکثر فلزات معمولي که در ساختمان دستگاههاي سرد کننده استفاده مي شود، ايجاد رنگ مي کند . اضافه کردن روغن هاي معدني هيچ گونه اثري در ايجاد رنگ به وسيله مايع ندارد . ولي احتمالا کم رنگ شدن مايع به وسيله آب را کاهش مي دهد . حساسيت ماده R-12 نسبت به  آب در مقايسه با R-22 و R-502 بيشتر است . تا 90 درجه قابل حل شدن در روغن است . در اين حرارت روغن شروع به جدا شدن مي کند و به علت سبک تر بودن وزن در سطح آن جمع مي شود. اين ماده در سيلندرهاي به اندازه هاي مختلف عرضه مي شود و احتمالا در قوطي هاي سر بسته و محکم نيز يافت مي شود کد رنگي مخصوص ماده R-12 سفيد است سيکل نمونه يک فريزر R-12 در شکل نشان داده شده است خط نقطه چيني که C تا D کشيده شده نماينده ازدياد اثر تبريد در موقع سرد شدن ابتدايي مايع در کندانسور يا لوله هاي حامل مايع است ايجاد اين سرماي اوليه به وسيله حرارت کم محيط با استفاده از قسمت انتقال حرارت (رادياتور ) عملي مي گردد.

در اغلب سيستمهاي تبريد و تهويه مطبوع ، مي توان با كنترل صحيح خط تغذية مبرّد ، از ورود مبرّد مايع به كمپرسور جلوگيري كرد . در بعضي از سيستمها به دليل عملكرد نامطلوب شير انبساط ، تغييرات ناگهاني بار و يا به دلايل ديگر ، مقاديري از مبرّد به صورت مايع وارد كمپرسور مي شود كه چون مقدار آن زياد نيست آسيب جدي  به كمپرسور وارد نمي كند . با اين وجود سيستمهاي خاصي هستند كه به علت طراحي ويژة خود ،‌ به تناوب كمپرسور را با مادة مبرّد اضافي پر مي كنند . در اين گونه سيستمها چرخة تبريد براي انجام يكي از كارهاي زير متناوباً معكوس مي شود :

1-               تأمين گاز داغ براي برفك زدايي اواپراتور

2-                توليد گرما به منظور تسهيل جداسازي در دستگاههاي يخ ساز

3-               تغيير وضعيت كاري سيستم از حالت سرمايشي به حالت گرمايشي و برعكس در پمپهاي گرمايي .

اين سيستمها از نظر طرز كار و تأثيري كه بر كمپرسور مي گذارند تقريباً يكسان هستند . براي اينكه بدانيم واقعاً چه اتفاقي مي افتد ، يك پمپ گرمايي هوايي را در نظر مي گيريم . در پمپ گرمايي هر بار كه چرخة تبريد معكوس مي شود ، برگشت جريان پيش مي آيد . در خلال چرخة سرمايش ، كويلهاي خارجي نقش كندانسور را ايفا مي كنند و بخار داغ خروجي كمپرسور مرتباً در داخل آنها تقطير مي شود . لوله هايي كه حبابهاي كنترل شيرهاي انبساط روي آنها بسته شده است در اين لحظه گاز داغ دارند و دماي آنها بالاست . با برگشت چرخه به حالت گرمايش ، كويلهاي خارجي نقش اواپراتور را به عهده مي گيرند و مايع مبرّد موجود در داخل آنها به خط مكش كمپرسور مي ريزد . نكتة مهمتر اينكه شيرهاي انبساط گرمايي در حالت كاملاً باز قرار مي گيرند ، زيرا لوله هايي كه حبابهاي شيرهاي انبساط روي آنها بسته شده اند ، هنوز گرم هستند (لوله هايي كه قبلاً محتوي گاز داغ بودند) . بنابراين تا هنگام برقراري كنترل مجدد توسط حبابها ، جريان مبرّد از اين شيرها ادامه مي يابد . مجموعه دو اثر فوق موجب برگشت مقدار قابل ملاحظه اي از مبرّد از طريق خط مكش به داخل كمپرسور خواهد شد .

از آنجايي كه برگشت متناوب جريان مبرّد مايع به كمپرسور اجتناب ناپذير است ، بايد اقداماتي براي حفاظت كمپرسور انجام گيرد ، چون در غير اين صورت عمر كمپرسور تا حد زيادي كاهش مي يابد . بهترين روش حفاظت كمپرسور ، تله گذاري در لولة مكش است كه دو راه براي انجام آن وجود دارد : 1. مايع مبرّد وارد تله و داخل آن به طور كامل تبخير مي شود . روغن باقيمانده در تله نيز به طور خودكار به خط مكش بر مي گردد . 2. در اين روش از يك مبدل گرمايي و يك انبارة مكش استفاده مي شود . مايع مبرّد برگشتي پس از عبور از مبدل گرمايي به انبارة مكش فرستاده مي شود و از آنجا از طريق سوراخ تنظيم انباره به طور تدريجي و آهسته همراه با بخار مبرّد راهي كمپرسور مي شود .

 

كمپرسورها را برحسب نياز در اندازه هاي مختلفي مي سازند و با توجه به نحوة كاركرد به سه نوع پيستوني ، دوار و گريز از مركز تقسيم مي شوند . كار كمپرسورها ، ايجاد نيروي مكش لازم براي مكيدن گاز مبرّد  از اواپراتور ، متراكم كردن گاز ، و سپس فرستادن آن به كندانسور است ، كه در آن گاز به مايع تبديل مي شود . مكندگي كمپرسور ، گاز را از سمت راست فشار ضعيف به سمت فشار قوي منتقل مي كند ، و حجم گازي كه بايد متراكم شود بستگي به ميزان جابه جايي پيستون كمپرسور دارد .

كمپرسورها را برحسب نياز در اندازه هاي مختلفي مي سازند و با توجه به نحوة كاركرد به سه نوع پيستوني ، دوار و گريز از مركز تقسيم مي شوند . كار كمپرسورها ، ايجاد نيروي مكش لازم براي مكيدن گاز مبرّد  از اواپراتور ، متراكم كردن گاز ، و سپس فرستادن آن به كندانسور است ، كه در آن گاز به مايع تبديل مي شود . مكندگي كمپرسور ، گاز را از سمت راست فشار ضعيف به سمت فشار قوي منتقل مي كند ، و حجم گازي كه بايد متراكم شود بستگي به ميزان جابه جايي پيستون كمپرسور دارد .

وظيفة كمپرسور در سيستم تبريد تراكمي اين است كه با ايجاد اختلاف فشار لازم ، جريان مبرّد را از يك قسمت سيستم به قسمت ديگر برقرار كند . در اثر وجود همين اختلاف فشار بين سمت فشار قوي و سمت فشار ضعيف است كه مايع مبرّد از ميان شير انبساط به اواپراتور رانده مي شود . براي اينكه بخار كم فشار ، اواپراتور را ترك كند و راهي واحد تقطير شود بايد فشاري بيشتر از فشار موجود در قسمت مكش واحد تقطير داشته باشد .

كمپرسورهايي كه در تهويه مطبوع به كار مي روند برحسب ساختمان و طرزكار به انواع زير تقسيم مي شوند :

۱- تک سیلندر

۲- چند سیلندر

كمپرسورهايي كه در تهويه مطبوع به كار مي روند برحسب  روش تراكم به انواع زير تقسيم مي شوند :

۱ - پيستوني

۲- دوار

۳- گريز از مركز

 

كمپرسورهاي پيستوني:

 

طراحي سيلندر در كمپرسورهاي پيستوني از نظر تعداد و نحوة آرايش سيلندرها و دوطرفه يا يك طرفه بودن آنها (پيستون دوسره يا يك سره) متفاوت است . كمپرسورهاي پيستوني را با يك سيلندر تا 16 سيلندر مي سازند و نحوة آرايش سيلندر در آنها برحسب نياز به صورتهاي جناغي ، جفت جناغي و شعاعي يا ستاره اي است

 

كمپرسورهاي دوار :

 

از آنجا كه در كمپرسورهاي دوّار نوع بسته يا هرمتيك ، كيفيت گرداندن كمپرسور به دليل يكجا بدن موتور و كمپرسور بهتر است ، امروزه آنها را ، به ويژه در ظرفيتهاي كمتر از يك تُن ، به تعداد زياد توليد مي كنند . كمپرسور بسته ، كمپرسوري است كه در آن موتور و كمپرسور هر دو درون يك محفظة‌تحت فشار جا گرفته اند ، و محور موتور و ميل لنگ كمپرسور يكپارچه است . موتور به طور دائم با مبرّد تماس دارد .

عملكرد كمپرسور دوّار مشابه با كمپرسور پيستوني است ؛ به اين ترتيب كه با متراكم ساختن گاز مبرّد اختلاف فشار لازم براي به گردش درآوردن مبرّد در سيستم را فراهم مي كند . البته نحوة تراكم گاز در كمپرسور دوّار ، اندكي متفاوت است . در اين كمپرسور عمل تراكم در اثر حركت دوراني روتور نسبت به اتاقك تراكم يا سيلندر انجام مي گيرد .

كمپرسورهاي دوّار از نظر ساختمان به دو نوع تيغه ثابت و تيغه گردان تقسيم مي شوند . قطعات متحرك كمپرسور دوّار تيغه ثابت عبارت اند از : رينگ ، بادامك و تيغة كشويي و...

 

كمپرسورهاي گريز از مركز:

 

كمپرسورهاي گريز از مركز ذاتاً ماشينهاي پُر دور هستند و بهترين گردانندة‌ آنها توربين بخار است . از آنجا كه آنها را براي دورهاي همسنگ دور بالاي توربين طراحي مي كنند ، مي توان آنها را مستقيماً كوپله كرد . جايي كه بخار پُرفشار باشد ، توبين به منزلة شيرفشار شكن عمل مي كن و بخار كم فشار خروجي از توربين مي تواند براي گرمايش يا مقاصد ديگر به كار رود . ولي در بسياري از كاربردها ، خصوصاً در ظرفيتهاي پايين ، كمپرسورها را موتورهاي برقي مي گردانند كه به جعبه دنده هاي افزاينده مجهزند . كمپرسورهاي گريز از مركز از مبرّدهاي كم فشار استفاده مي كنند و معمولاً اواپراتور و كندانسور آنها هر دو با فشار كمتر از جوّ كار مي كنند .

عمل تراكم گاز در كمپرسور گريز از مركز با نيروي گريز از مركز انجام مي گيرد . از اين رو اين كمپرسورها براي تراكم مقادير زياد گاز مبرّد و اختلاف فشارهاي كم ايدئال هستند . همچنين سيستمهاي تبريد كم دما و به خصوص آنهايي كه از هيدروكربنهاي نفتي يا هالوژنه به عنوان مبرّد استفاده مي كنند ، سازگاري بيشتري با اين كمپرسورهاي دارند .

در تأسيسات كمپرسور گريز از مركز ، اگر توربين بخار در دسترس باشد از نظر اقتصادي ترجيح دارد ، زيرا تجهيزات و نيروي كار لازم براي چنين تأسيساتي در مقايسه با آنچه براي كمپرسور گردنده با توربين گازي مشابه لازم است ، نسبتاً كوچكتر و كمتر است . دليل آن عمدتاً جمع و جوري و سبكي دستگاهها نسبت به قدرت مصرفي است . به علاوه كمپرسور گريز از مركز فقط بخش كوچكي از فضاي لازم براي تجهيزات تبريد را اشغال مي كند . واحدهاي تبريد نوع گريز از مركز در ظرفيتهاي 100 تا 2500 تُن و براي كار موتور برقي ، توربين بخار و يا موتور درونسوز توليد مي شوند .

شماره گذاري مبردها:

براي تميز دادن دو مبرد به عنوان يک راه حل استاندارد آن ها را شماره گذاري گرده اند، طوري که به هر مبرد شماره اي خاص تعلق مي گيرد . در زير توضيحي در مورد مفهوم شماره مبردها آورده شده است. چنانچه شماره مبرد زير 300 باشد شماره مبرد را با 90 جمع مي کنيم، رقم يکان عدد به دست آمده تعداد فلوئور ، رقم دهگان آن تعداد هيدروژن و رقم صدگان آن تعداد کربن را مشخص مي کند.

از آن جايي که فرمول کالي اين مبردها به صورت C_nH_mF_kC_p و m+k+p برابر 2n+2 مي باشد، با داشتن k , n , m  از روش فوق p ، تعداد اتم کلر، مشخص مي شود . مثلا مبرد 12-R را در نظر بگيريد .

 از جمع عدد 12 با 90 عدد 102 حاصل مي شود که تشکيل شده است و هيدروژن ندارد . براي اين مثال K=2 , M=0 , N=1 مي باشد و لذا تعداد ا تم کلر برابر P=2 مي باشد يعني R=12 داراي فرمول شيميايي CF2C12 مي باشد .

مبردهاي شماره 500 به بالا مخلوطي از دو يا چند مبرد با عدد 700 به وجود مي آيد . مثلا دي اکسيد کربن را با 744 نمايش مي دهند .

طبقه بندي مواد سرمازا: 

اين مواد بوسيله دو سازمان ملي آمريکايي به نام هاي

The National Refrigeration Safety Code

The National Board Of Fire Underwriters

طبقه بندي شده اند . سازمان اول تمام مايعات سرمازا را به سه گروه به شرح زير تقسيم بندي مي کند:

گروه 1- بي خطرترين مواد که شامل R-500, R-14, R-13B1, R-502, R-774 . R-22, 3R-30 , 1R-12, R-14, R-21 , R-11 , R-1 مي باشد.

گروه 2 – مواد سمي و تا حدودي قابل اشتعال که شامل R-764, R-717, R-40, R-611, R1130, R-160 مي باشد.

گروه 3 – مواد قابل اشتعال که شامل R-50, R-600, R-601, R-290, R-170, R-1150 مي باشد.

موسسه N.B.F.U نيز مواد سرمازا را به نسبت درجه سمي بودن آنها طبقه بندي کرده است . در اين تقسيم بندي شش درجه سمي بودن در نظر گرفته شده که اولين آنها سمي ترين و ششمين آنها بي خطر ترين اين گروه است .

مواد سرمازاي گروه اول:

R-11 تري کلرومنوفلور متان CCL₃F

R-12 دي کلرودي فلورومتان

R-13 (R-13B1, R-14)

R-21 دي کلرومنوفلورومتان CHCL₂F

R-22 کلرو دي فلورومتان

R-30 متيلين کلرايد (کلرومتيلين ( CH_2­CL₂

R-113  تري کلروتري فلورو اتان CCL₂FCCLF₃

R-114 دي کلرو تترافلورومتان C₂CL_­2F₄

R-774 , R-504 , R-503 , R-502 , R-500 , R-152 يا دي اکسيد کربن CO₂ منحني تغييرات فشار و حرارت پنج نوع ماده سرمازاي متداول گروه اول در شکل نشان داده شده است مواد اين گروه را به مقادير زياد در هر دستگاهي مي توان به کار برد.

استفاده مقاديري تا 20 پوند از اين گروه مواد سرمازا در آشپزخانه هاي بيمارستان و 50 پوند در دستگاههاي عمومي و مصارف خانگي به شرط اعمال احتياط هاي لازم و 20 پوند در دستگاههاي تهويه مطبوع خانگي از طرف کد استاندارد ايمني آمريکا اندازه مجاز شناخته شده است .

گروه دوم مواد سرمازا:

مواد سرمازاي گروه دوم سمي هستند . براي تنفس مضر بوده و تا حدي قابل اشتعال هستند . اين مواد عبارتند از :

717-R يا آمونياک

1130-R يا دي کلرواتيلر

160-R يا کلروتيل

40-R يا کلرورمتيل

611-R يا متيل فورمات

764-R يا دي اکسيد گوگرد

گروه سوم مواد سرمازا:

موادي مه ميل آتش گيري زياد و تشکيل مخلوط آتش زا با هر نسبتي از هوا را دارند، جزو گروه سوم طبقه بندي شده اند . استفاده رضايت بخش از اين مواد با طراحي صحيح و نصب دقيق دستگاه امکان پذير است . بعضي از مواد گروه سوم عبارتند از :

600- R بوتان C₄H₁₀

170-R اتان C₂H₆

290-R پروپان C₃H₃

چون اين گروه مواد سرمازا ديگر متداول نيستند به شرح جزئيات و خصوصيات آنها نمي پردازيم

 

      كاربرد هاي تبريد

كاربردهاي تبريد امروزه بسيار گسترش يافته و دامنه آن بسيا وسيع گشته است و جداي از مصارف خانگي و تهويه مطبوع و سرد خانه ها امروزه كمتر صنعتي را مي توان يافت كه از تبريد بهره نگيرد و اين مطلب اهميت تبريد را تاييد مي كند.

كاربردهاي تبريد به پنج گروه اصلي تقسيم بندي مي شوند:

1-تبريد خانگي

2-تهويه مطبوع

3-نگهداري و حمل مواد غذايي

4-تبريد صنعتي

5-مصارف خانگي

 

الف-تبريد خانگي-به دليل كثرت استفاده از يخچالها وفريزر هاي خانگي طراحي خوب با راندمان برودتي بالا از اهميت ويژه اي برخوردار است ظرفيت اين دستگاهها از35 تا 375 وات مي باشد و اين دستگاهها مجهز به كمپرسورهاي بسته و اوپراتورها و كندانسورهاي جريان طبيعي هستند فريزرها برودت هاي زير صفر درجه و يخچالها معمولا برودتهاي زير صفر و بالاي صفر توايد مي كنند.

 

 

ب- تهويه مطبوع-معناي تحت الفظي (air conditioning)شرايط هوا مي باشد بنابراين همانطور كه از اسم آن بر مي آيد اين اصطلاح به معناي تامين شرايط مناسب هوا(دما،رطوبت،سرعت،وتميزي و...)براي كاربرد هاي مختلف مي باشد .كاربردهاي تهويه مطبوع به دو دسته تقسيم مي شوند :

ب-1-تهويه خانگي -سيستم هايي كه وظيفه عمده آنها مطبوع كردن هوا براي راحتي انسان است تهويه مطبوع خانگي ناميده مي شود.نمونه اي از اين سيستم ها را مي توان  درمنازل،مدارس،دفاتر،مساجد،هتلها،كارخانجات،اتومبيل ها،هواپيماهاوكشتي ها و...مشاهده نمود،به عبارت كلي تر كاربرد اين سيستم ها در ساختمانها و وسايل نقليه است.

 

 

ب-2-تهويه صنعتي-در تهويه مطبوع صنعتي هدف تامين شرايط مناسب هوابراي كاربردهاي صنعتي است بعنوان مثال در صنايع پليمري تامين شرايط مناسب هواي كارخانه بخصوص دما و رطوبت از اهميت ويژهاي برخوردار است و در كيفيت محصولات به شدت تاثير مي گذارد و يا مثلا كنترل هواي يك آزمايشگاه مدرن

 

 

ج-نگهداري و حمل مواد غذايي- رايج ترين كاربرد تبريد نگهداري مواد غذايي و مواد فاسد شدني است.

نگهداري مواد فاسد شدني در دماهاي پايين فعاليت آنزيمها و ميكروارگانيسم ها را بطور موثر كاهش مي دهدوروشي عملي براي نگهداري مواد فاسد شدني براي دورها مختلف زماني (روزها يا حتي در بعضي مواد سالها )در همان حالت تازه اوليه شان فراهم مي سازد.ميزان پايين بودن دما براي نگهداري صحيح محصولات با نوع محصول و طول مدت نگهداري آن تغيير مي كند.

بنابراين مواد غذايي توليد شده بايستي تا زمان مصرف ،در حمل ونقل ودر محل ودر سرد خانه ها در شرايط ويژه اي نگهداري شود.كشتي ها به خصوص كشتي هاي صيادي ،كاميونها و قطارهاي حمل و نقل مواد غذايي سرد خانه ها و دستگاههاي سرد كننده مورد استفاده در مغازه ها،رستورانها،هتلهاو موسسات تهيه و توليد مواد غذايي و فاسد شدني از نمونه هاي اين كاربرد هستند.

 

 

د-تبريد صنعتي-از نمونه هاي معمول تبريد صنعتي،واحدهاي يخسازي ،بستني سازي،واحدهاي شيميايي،پالايشگاهها،...مي باشد بعنوان مثال در صنايع شيمايي جداكردن گازها،تقطير گازها،كنترل تخمير تركيبات شيميايي ،رطوبت گيري از هوا از كاربردهاي تبريد مي باشد.

 

ﻫ-مصارف مخصوص-يكي از مصارف تبريد سرد كردن فلزات تا حدودc   º 100- به منظور عمليات سخت كردن آنهاست كه در دستگاههاي مخصوص و در مدت تعيين شده براي هر نوع فلز با روش خاصي انجام مي پذيرد.

سرد كردن بتن قبل از بتن ريزي سدها يعني كم كردن حجم مخصوص آن و در نتيجه فشردگي بيشتر ذرات در همديگر و استحكام ومقاومت سد در مقابل فشار آب و لرزش و عوامل مخرب  ديگر از موارد كاربرد ويژه مي باشد .لباسهاي تهويه گردبادي معدنچيان و شيرين كردن آب دريا به وسيله انجماد و سپس ذوب يخ و سرد كردن موضعي و دهها مورد ديگر از كاربردهاي مخصوص تبريد مي باشد.

 

کمپرسورهای تبرید بزرگ تبرید مورد استفاده قرار می گیرند و ظرفیت هز یک از آنها ار ۱۰۰ تا ۱۰۰۰۰ تن تبرید است . بر حسب نوع و ظرفیت کمپرسور مبردهای مورد استفاده در چیلرفریون ۱۲ یا ۲۲ یا ۱۱۳ یا یا ۵۰۰ یا ... استفاده می شوند البته در سالهای اخیر به دلیل آشکار شدن اثر مخرب CFC ها بر لایه اوزون جو زمین و ممنوعیت استفاده از آنان مبردهای بی زیان برای لایه اوزون به تدریج جانشین آنان می شوند که از جمله آنان می توانیم به R134a اشاره کرد .

کمپرسورهای تبرید از یک یا تعدادی پره تشکیل می شوند که روی محوری که با سرعت در محفظه می چرخد سوار شده استمبرد که به چشم پره وارد شده است با نیروی گریز از مرکز در سرعت زیادبه نوک پره رانده می شود و از اینجا مبرد به دیفیوزر وارد شده و فشار سرعتی آن به فشار استاتیکی تبدیل می شود . سپس به کندانسور رانده شده تا تقطیر شودو ادامه سیکل انجام می شود .

۱) روانکاری

در کمپرسورهای سانتریفوژ بنا بر دستورالعمل کارخانه سازنده فقط باید از روغن با درجه بالا استفاده شود سطح روغن باید در تمام سیستم روغن کاریمورد بررسی قرار گیرد تا حد صحیح آن همیشه برقرار باشد .

سطح روغن باید به عنوان مرجع روی شیشه رویت یا سایت گلاس علامت گذاری شود و لازم است حین کار و هنگام خاموشی سیستم مورد بازبینی قرار گیرد . سایر کارهایی که باید انجام شود به شرح زیر است :

• بازبینی منظم فشار و دما هنگام کار دستگاه
• بازبینی منظم فشار و دما هنگام خاموشی دستگاه هر ۶ ماه یک بار
• بازرسی سطح روغن هنگام خاموشی دستگاه
• تعویض روغن در صورت کثیف شدن روغن
• تمیز کردن صافی روغن در هنگام تعویض کردن روغن در صورت لزوم

۲) گرمکن روغن

 گرمکن روغن باید در هنگام خاموشی دستگاه روشن باشد تا مخلوط روغن و مبرد را از هم جدا کند

۳) مبرد

هر ۲ سال یک مرتبه باید از مبرد نمونه برداری شود تا در صورت کثیف بودن یا نا مناسب بودن تعویض گردد

۴) خاموشی طولانی دستگاه

اگر گرمکن روغن درست کار کند جذب روغن توسط مبرد را می توان به حداقل رساند . اگر دستگاه در محلی با آب و هوای کثیف نصب شده باید آب سیستم خنک کاری روغن را تخلیه کرد کاهی تخلیه روغن مناسب تر است

---

کپی برداری از مطالب فوق فقط با ذکر منبع مجاز است

 

راه‌اندازي سيستم برودتي را مي‌توان به صورت زير تفسير كرد:

«پيشرفت مراحل نصب دستگاهها از مرحله ابتدايي تا مقطعي كه سيستم، كار مورد نياز را انجام دهد.»

پيمانكاران بسياري در اين امر دخالت دارند: نصب كننده دستگاههاي برودتي، برق‌كار، لوله‌كش، سازندگان ساختمان، نجار و .... به منظور همكاري نزديك اين پيمانكاران بسيار مهم است كليه كارهايي كه بايد انجام گيرد تحت نظر يك نفر –مهندس سيستمهاي برودتي- انجام پذيرد. مراحل ايمني در هر مرحله حتماً بايد رعايت شود.

در زمان راه‌اندازي، مسائل زير بايد رعايت گردد:

1.با مراجعه به اطلاعات سازنده فقط از مُبرد تعيين شده استفاده كنيد.

2.مُبرد جايگزين فقط در صورت تأييد سازنده دستگاهها استفاده شود.

3.مُبردي كه احتمال آلودگي در آن وجود داشته باشد استفاده نكنيد.

- آلودگي

مراحل نصب سيستم از هرگونه آلودگي و حتي‌الامكان به دور از هواي مرطوب انجام گيرد. از ورود هرگونه جسم خارجي مانند برادة فلز، مواد جوشكاري، رسوبات كربني- كه بعد از جوشكاري ايجاد مي‌شود- به سيستم لوله‌كشي جلوگيري كنيد.

 در صورت پيشگيري نكردن، در اثر هوا و رطوبت خوردگي ايجاد خواهد شد و مشكلات ديگري كه در زير آمده نيز بروز خواهد كرد:

1. اگر روغن استفاده شده آلوده باشد بر سطح لوله‌هاي مسي رسوب تشكيل مي‌شود. اين رسوب در ياتاقانها و سطوح صاف كه حرارت بالا دارند ايجاد مي‌شود. وجود رطوبت در سيستم نيز مي‌تواند علت اين امر باشد.

2. اگر تخليه هوا در سيستم به درستي انجام نگرفته باشد، يخ‌زدگي مشكل اساسي ايجاد مي‌كند.

3. روغن همراه با گازهاي تقطيرناپذير در دماهاي بالا تغيير شيميايي پيدا مي‌كند. تجزيه شيميايي مُبرد و روغن در دماهاي بالاي  براي مُبرد R22 و گروه R500 احتمال بيشتري دارد. در حضور مولكولهايي كه شامل هيدروژن هستند اين تجزيه شيميايي توليد اسيد هيدروكلريك و هيدروفلوريك مي‌كند كه براي كمپرسورهاي بسته و نيمه‌بسته بسيار مضر است. به همين دليل سيستم بايد مدت زمان كافي تحت عمل تخليه هوا قرار گيرد.

- تخليه (Evacuation)

تخليه كامل هوا، رطوبت و گازهاي غيرقابل تقطير از سيستمهايي كه از مُبردهاي هالوژن استفاده مي‌كنند شديداً توصيه مي‌شود. اگر اين كار به درستي انجام نشود وجود هوا و يا گازهاي غير قابل تقطير باعث بالا رفتن فشار تخليه كمپرسور شده و سيستم در دماي بالايي كار مي‌كند. وجود هوا بدين معني است كه رطوبت نيز در سيستم وجود دارد. اگر مقدار رطوبت به قدري باشد كه باعث اشباع خشك‌كن/فيلتر شود، رطوبت باقي مانده در شير انبساط يا لوله مويي منجمد شده و جريان مُبرد را مسدود مي‌كند. اگر سيستم تحت آزمايش نشت مُبرد با فشار بالا قرار گيرد و بعد از آن تخليه كامل صورت نگيرد نيتروژن (ازت) باقي مانده باعث بالا رفتن فشار كار خواهد شد. دو روش براي تخليه سيستم: خلأ عميق و روش رقيق‌سازي، وجود دارد.

2-1: روش خلأ عميق

به منظور انجام تخليه صحيح، يك پمپ خلأ (Vacuum pump) خوب مورد نياز است. خلأ مناسب تحت شرايط عادي محيط بايد تا 20 torr بدست آيد. مدت زمان انجام خلأ عميق بستگي به نوع سيستم دارد: هر چه سيستم بزرگتر باشد زمان بيشتري مورد نياز است. مدت زماني كه يك سيستم بايد تحت عمل تخليه قرار گيرد به عهده تعمير كار است و باي طبق دستورالعمل شركت مربوط انجام گيرد. گاهي مشتري زمان خاصي را ملاك عمل قرار مي‌دهد. واضح است كه پمپ خلأ بزرگتر، زمان كار را كمتر مي‌كند. بعضي وقتها سيستم را به مدت بيست و چهار  يا چهل و هشت ساعت تحت خلأ قرار مي‌دهند تا اطمينان صددر‌صدر حاصل شود كه سيستم از هر گونه آلودگي مبراست.

مزين روش خلأ عميق در اين است كه:

الف) به جز مقدار كمي مُبرد كه در زمان آزمايش نشت مُبرد در سيستم وارد مي‌شود، مُبرد ديگري تلف نخواهد شد.

ب) در سيستمهاي بزرگ امكان بازيافت مُبرد وجود دارد (به قسمت بازيافت مُبرد رجوع شود).

 

2-2: روش رقيق‌سازي

روش رقيق‌سازي كه به اصطلاح «تخليه سه‌گانه» ناميده مي‌شود هنگامي توصيه مي‌شود كه پمپ خلأ خوبي در اختيار نباشد. اين روش معمولاً براي سيستمهاي خيلي كوچك كه مقدار مُبرد كم است استفاده مي‌شود.

1.مقدار كمي از مُبرد را به عنوان «ردياب» در سيستم شارژ كنيد. بگذاريد تا سي‌دقيقه در سيستم باقي بماند. مُبرد استفاده شده بايد با مُبرد اصلي يكي باشد.

2.مُبرد «ردياب» را تا 5 torr تخليه كنيد.

3.اين خلأ به وجود آمده را مجدداً با مقدار كمي گاز مُبرد از بين برده و سپس تا 5 torr تخليه كنيد.

4.اين خلأ را نيز با مقدار كم گاز مُبرد از بين برده و سپس براي سومين و آخرين بار سيستم را تخليه كنيد.

تكرار مراحل ممكن است غير ضروري باشد، اما بعد از يك يا دو بار تخليه، ممكن است مقدار جزيي هوا يا گازهاي غير قابل تقطير موجود در محلهاي اتصال لوله كشي و كنترلها با شكستن خلأ توسط گاز مُبرد، پراكنده و يا توسط مُبرد رقيق شوند.

بعد از هر مرحله پمپ خلأ را خاموش كرده و بعد از چند دقيقه عدد خلأ را ثبت كنيد. سيستم را مجدداً براي مدت سي‌دقيقه به همين صورت نگه داشته و سپس عدد خلأ را قرائت كنيد. اگر فشار سيستم افزايش يابد بدين معني است كه هنوز مقداري رطوبت در سيستم وجود دارد. نبايد در هيچ شرايطي كمپرسور سيستم را به عنوان پمپ خلأ استفاده كرد. توجه شود كه.

مي‌توان در زمان تخليه فنهاي اواپراتور را روشن كرد و سيستم ديفراست حرارتي را نيز فعال كرد تا دماي اواپراتور بالا رود. توجه شود كه هيترها را نبايد براي مدت طولاني روشن نگاهداشت تا اواپراتور صدمه نبيند. دقت كنيد كه هيچ قسمتي از سيستم از مدار تخليه جدا نباشد.

وقتي كه پمپ كار مي‌كند، شير آن بايد باز باشد و شير تعميراتي روي كمپرسور در موقعيت نشيمنگاه مياني قرار گيرد، شير قطع مايع در مخزن ذخيره باز و شير سيلندر مُبرد بسته باشد. هر دو شير روي شير چند راهه بايد باز باشد. وقتي كه خلأ ايجاد شده توسط گاز مُبرد شكسته مي‌شود مطمئن شويد كه شير پمپ بسته باشد.

قبل از روشن كردن كمپرسور به مراحل زير توجه كنيد:

1.مطمئن شويد كه برق تغذيه كمپرسور با آنچه كه بر روي پلاك كمپرسور يا موتور نوشته شده مطابقت كند.

2.ولتاژ برق را در ترمينال موتور چك كنيد.

3.ظرفيت فيوزها را چك كنيد.

4.كاركرد كنترلهاي ايمني را چك كنيد.

5.اگر كمپرسور از نوع باز است، در صورت امكان با دست چرخانده تا گردش آزاد آن را مطمئن شويد.

در اين مقطع توصيه مي‌شود كه يك دفتر ثبت آماده و تمام اطلاعات برقي، دما، فشار و تنظيم كنترلها را ثبت كنيد تا اگر در زمان راه‌اندازي، سيستم به هر دليلي قطع شود مرجعي وجود داشته باشد.

 

http://www.sanei.8m.com/

 

کمپرسورها وسیله ای هستند که توسط آنها هوا فشرده شده و سپس به سمت قسمت احتراق فرستاده میشود .

 کمپرسورها دارای دو نوع محوری و شعاعی هستند که هر نوع دارای کاربرد و نقص خاص خود میباشد

 در زیر به تشریح دونوع میپردازیم .

کمپرسور محوری :

این نوع از کمپرسور هوا را از میان پره های خود عبور داده و به سمت عقب میراند این  کمپرسور دارای یک و یا دو و یا چند طبقه پره میباشد که زاویه های پره ها در طبقه اول زیاد است و به تدریج هر قدر که به سمت محفظه احتراق پیش میرویم زاویه پره ها کم میشود و از سرعت سیال کم شده و به فشار و دمایش افزوده میشود در جداره این کمپرسورها پره های ثابتی وجود دارد که جهت هوای ورودی را از هز طیقه به طبقه بعدی تنظیم میکند . در این نوع از کمپرسورها خطر سکته کمپرسور بسیار کم است . ردیف های ثابت کمپرسور انرژی جنبشی را که توسط پره های متحرک به سیال عامل داده میشود به ازدیاد فشار تبدیل کرده و همچنین جهت سیال را به زاویه ای مناسب برای ورود به ردیف بعدی پره های متحرک تصحیح مینماید  هر طبقه کمپرسور شامل یک ردیف پره چرخنده و به دنبال آن یک ردیف پره ثابت  میباشد . ولی قبل از ورود سیال به طبقه اول کمپرسور یک ردیف پره ثابت به نام ( پره راهنمای ورودی ) قرار میدهند که جهت سیال را برای ورود به طبقه اول کمپرسور تصحیح مینماید .

 

کمپرسور شعاعی ( گریز از مرکز):

از این نوع کمپرسور بیشتر در موتورهای قدیمی استفاده میشده است.  این نوع از کمپرسور دارای پره های بسته میباشد و هوا را از میان پره های خود عبور نمیدهد بلکه هوا را در جهت شعاع خود به سمت بیرون میراند و هوا پس از برخورد به پخش کننده (دیفیوژر)  از سرعتش کاسته شده و به دما و فشارش افزوده میشود . این نوع از کمپرسور شامل دو نوع یک طرفه و دو طرفه میباشد    است Allison  j-33 درمیان موتورها مجهز به کمپرسور گریز از مرکزکه در آمریکا ساخته شد موتور  در زیر کمپرسور نوع شعاعی را مشاهده میکنید .

 

 

 

 

 - بلوکه هواساز ( ایراند ) ROTORCOMP ساخت کشور آلمان .

2 - این نوع کمپرسور به صورت کامل در آلمان ساخته شده و بصورت پکیج وارداتی به کاربران عرضه میگردد .

3 - دارای تنوع بسیار بالای محصولات از جمله مونتاژ شده بر روی مخزن با درایر و بدون درایر و اینورتور دار و...

4 - دارای کارکرد بسیار بالا و مقاوم در برابر شرایط محیطی از جمله گرما و سرما و رطوبت .

5 - یکسال گارانتی و 10 سال خدمات پس از فروش .

6 - محل تحویل درب گمرک تهران میباشد .

7 - بلوکه هواساز در بهترین وضعیت تنظیم گردیده و با دوری کاملا مناسب کارایی دستگاه را به بالاترین حد ممکن میرساند .

8 - طول عمر بسیار بالای قطعات مزیت دیگر این دستگاه میباشد .

9 - وجود طراحی ویژه با تمامی امکانات و تجهیزات لازم کارکرد این سری کمپرسور در محیط هایی با درجه حرارت

حدود 50 درجه سانتیگراد را تضمین مینماید .

10 - سیستم اتوماتیک کشش تسمه بطور خودکار فاصله بین بلوکه هواساز و الکتروموتور را در بهترین وضعیت تنظیم

مینماید و باعث جلوگیری از خرابی و ضربه زدن به بلوکه هواساز میشود .

کمپرسورهای اسکرو مونتاز شده بر روی مخزن و با درایر :

این نوع از کمپرسورها به صورت پکیج دارای طرفداران زیادی در صنایع میباشد زیرا این نوع از دستگاهها فضای بسیار

محدودی را اشغال میکنند و در کارگاههای کوچک بسیار مورد توجه قرار میگیرند