ترموستات ها وسایل کنترل دمای آب داخل شبکه سیستم گرمایش یا سرمایش  یا آب گرم مصرفی و یا کنترل هوای گرم یا سرد می باشند .

هر ترموستات دارای  یک قطعه حساس در مقابل دما است که نسبت به تغییر آن عکس العمل نشان داده و باعث قطع و وصل آن می شود به این قطعه حساس حس کننده گفته می شود که به انواع زیر می تواند باشد :

۱-بی متالی(نوار دو فلزی)

۲-میله و لوله ای

۳-فانوسی

۴-مقاومت الکتریکی

۵-هیدرولیکی

از جمله ترموستاتهای سیستم حرارت مرکزی می توان به ترموستات اتاقی - ترموستات دیگ(آکوستات) - ترموستات جداری - ترموستات هوایی نام برد . از ۴ ترموستات فوق ۳ تای اولی به ترتیب با کاهش دمای هوای اتاق یا آب گرم دیگ یا آب داخل لوله ها مدار الکتریکی را وصل و پس از رسیدن دما به حد تنظیم شده مدار را وصل می کنند .

 

ترموستات قطع و وصل : در این نوع ترموستات برای کنترل دما از یک بی متال استفاده می شود این ترموستات معمولا دارای اختلاف دمای قطع و وصل ۰.۵ تا ۲ درجه می باشد تنظیم دامنه  حساسیت ترموستات معمولا با فشار مستقیمی که به بی متال وارد می شود صورت می گیرد در حالی که در تنظیم اختلاف دمای قطع و وصل آهنربای کوچکی به مقدار جزئی به نوار دو فلزی نزدیک و یا از دور می شود .

 

 

اشکالی که در این ترموستات پیش می آید این است که پس از باز شدن پلاتین ها و خاموش شدن پمپ گرم کننده درجه حرارت اتاق باز هم بالا می رود علت این امر جریان طبیعی آب در لوله ها می باشد برای جبران این اشکال سازندگان ترموستات یک مقاومت الکتریکی کوچک در ترموستات قرار می دهند که در تمام مدت کار مشعل برق از داخل آن عبور می کند و درجه حرارت آن ۱ درجه بالاتر از دمای محیط نگه می دارد به این مقاومت مقاومت جلو انداز هم گفته می شود .

ترموستات دیگ (اکوستات) : ترموستات دیگ که به اکوستات مستعرق هم معروف است برای تنظیم دمای مایعات طوری طراحی شده که از آن در تاسیسات حرارت مرکزی برای فرمان دادن به مشعل جهت تنضیم دمای آب دیگ استفاده می شود قسمت حس کننده از نوع هیدرولیکی بوده  و به همراه یک غلاف روی دیگ نصب می شود . هنگامیکه دمای آب داخل دیگ به دمای تنظیم شده روی اکوستات برسد کلید داخل اکوستات توسط بالب قطع می شود و مشعل از کار می افتد و پس از سرد شدن آب دیگ مجددا کلید وصل می شود و مشعل روشن می گردد .

 

 

ترموستات جداری : حس کننده این ترموستات از نوع بی متالی است و کاربرد آن در ساختمان های چند اتاقی است که نمی توان تعداد زیادی ترموستات اتاقی برای اتاقها نصب کرد به این صورت که یک ترموستات جداری برای لوله اصلی در نظر می گیرند این ترموستات دارای دگمه ری ست بوده و با پایین آمدن درجه حرارت آب دیگ و رسیدن به دمای مطمئن با فشردن دگمه ری ست مشعل به کار خواهد افتاد .کاربرد دیگر آن خاموش و روشن کردن پمپ سیرکولاسیون می باشد   

 

برای اطمینان از صحت کار دستگاههای مختلف یک سیستم حرارت مرکزی لازم است که بعضی کمیتهای فیزیکی نظیر دما و یا فشار در نقاط مختلف سیستم اندازه گیری شود مثلا برای اندازه گیری دما از وسیله ای به نام ترمومتر استفاده می شود

 

 

انواع ترمومترها :

ترمومتر غلافی :در این نوع یک غلاف بروی دستگاه نصب می شود تا با رساندن حرارت لوله به مخزن ترمومتر درجه حرارت را نشان دهد

ترمومتر بی متالی :بعضی ترمومتر ها بر اساس انبساط و انقباض دو فلز غیر هم جنس کار می کنند که در ساختمان این دستگاهها یک نوار بی متالی استفاده می شود

ترمومتر با لوله مویی :بعضی دیگر از ترمومترها از یک مخزن و یک لوله مویی و صفحه ای همراه با یک عقربه تشکیل شده است . داخل مخزن و لوله مویی معمولا از گاز یا جیوه پر شده است دامنه کار این نوع ۳۹- درجه سانتیگراد تا ۳۵۷  درجه سانتیگراد می باشد

 

محصولات احتراق پس از تبادل حرارت با سطوح انتقال حرارت دیگ باید از درون آن به خارج از ساختمان هدایت شوند معبری که محصولات احتراق در این مسیر از درون آن عبور می کنند دودکش نامیده می شود .

 

 

تعاریف:

۱-دمپر(Damper):وسیله ای است که مقدار جریان هوا را با فرمان دستی و یا خودکار تنظیم می کند .

 

۲-کلاهک(Draft hood):وسیله ای است که بروی لوله رابط دودکش یا در محل خروج دود از دستگاه گازسوزبه دلایل زیر نصب می شود :

 

 

الف-در صورت نبودن مکش یا مسدود بودن دودکش یا پس زدن دودخروج دود امکان پذیر باشد

ب-در صورت مکش اضافی دودکش کلاهک مقداری هوای اضافی به داخل دودکش وارد می کند تا هوای دودکش را متعادل سازد

۳-تنظیم کننده مکش(Draft regulator):وسیله ای است که درون لوله رابط یا کلاهک دودکش نصب می کننو با وارد کردن مقدار هوا به آن مکش دودکش را به طور خودکار تنظیم می کنند

 

۴-دودکش قائم فلزی:دودکشی است که بصورت قطعات گرد و یا چهارگوش از ورقهای فولادی ساخته می شود

۵-دودکش قائم ساختمانی: دودکشی است که با مواد نسوختنی از جنس های سیمان یا آزبست ساخته می شود. قسمت پایین دودکش قائم باید ۳۰ سانتیمتر در داخل اتصال قرار گیرد . در انتهای پایین دودکش قائم باید دریچه بازدید برای تمیز کردن آن قرار داد .

 

۶-پایه:دودکش قائم ساختمانی باید بروی پایه ای از مصالح نسوز قرار گیرد

۷-اتصال قطعات :اتصال لوله های سیمانی و آزبست از نوع نر و ماده می باشدلوله ها طوری داخل شافت ساختمان قرار داده می شود کهقسمت مادگی هر لوله در بالا قرار گیرد . در لوله های سیمانی محل اتصال را از بیرون با ملات مایه سیمان می پوشانند

دهانه خروجی دودکش باید۱ متر از کف پشت بام بالاتر و از بالاترین قسمت ساختمان ۳۰ سانتیمتر بالاتر قرار گیرد

۸-مشخصات لوله رابط دودکش :

۱-تمامی لوله ها باید در دسترس باشد تا در هنگام تعمیر مشکلی ایجاد نشود .

۲-در مقابل ضربات فیزیکی محافظت شود .

۳-تا حد ممکن کوتاه و مستقیم باشد و از ایجاد خمهای تند جلوگیری شود .

۴-هیچ مانعی در داخل دودکش نصب نشود .

۵-قطر دودکش باید حداقل برابر قطر دهانه خروجی دستگاه باشد .

۶-لوله رابط باید با بست مهار شود .

 

۹- جنس لوله رابط :لوله رابط دودکش باید از ورق فولادی ساخته شود و برای اتصال قطعات و تقویت آن از پروفیل فولادی استفاده گردد

قطر دودکش(سانتیمتر)	ضخامت ورق(میلیمتر)
تا ۱۲	۰.۶
۱۳ تا ۲۲	۰.۷
۲۳ تا ۴۰	۰۹

 حتما لینکهای زیر را ببینید ضرر نمی کنید :

http://www.christianbuildinginspectors.com/index12.html

http://www.iserv.net/~hsmtheco/photos.htm

 

تله بخارها چيست

هنگام استفاده از بخار به عنوان ناقل گرما در سيستمهاي مختلف براي اطمينان از اين كه تمامي بخار توسط چگالش تبديل به آب ميشود بايد از تله بخار استفاده كرد وتله بخارها بخار را در درون سيستم نگاه ميدارند تا زماني كه حرارت خود را آزاد كرده و به آب تبديل شود .

كندانسه زماني بوجود ميآيد كه بخار پرفشار داغ با جداره هاي سردتر لوله تماس يافته وكاهش دما به حدي باشد كه موجب چگالش يا تغيير حالت از گاز به مايع شود . سيستم تله بخار بگونه اي است كه تنها به آب كندانسه اجازه برگشت به سمت ديگ را مي دهند.وجود كندانسه در خطوط بخار مشكلات زيادي مانند خورده شدن بيش از حد شيرها واتصالات سوراخ شدن جداره هاي لوله ها و زانويي ها و ارتعاش خط لوله را بوجود مي آورد .تله بخارها همچنين هوا وساير گازهاي چگاليده نشده را تخليه مي كنند . هوا يا ساير گازها انتقال حرارت در سيستم را كاهش داده و منجر به خوردگي داخل سيستم مي شوند .

تله بخارها به سه گروه عمده تله هاي ترموستاتيك -مكانيكي و جنبشي تقسيم مي شوند .تله هاي ترموستاتيك داراي يك عضو دو فلزي يا فانوسه اي مي باشند .كه كندانسه فوق سرد وبخار را تشخيص داده و در صورت وجود كندانسه يك شير را باز ميكنند .تله بخار ترموستاتيك دو فلزي از يك عضو فلزي كه براي اين كاربرد داراي ضريب انبساط مناسبي باشد استفاده ميكند . تله بخارهاي ترموستاتيك فانوسه اي از يك سيال با نقطه جوش پايين تر از آب استفاده مي كنند كه مي تواند ضمن منقبض ومنبسط شدن  دريچه تخليه را باز وبسته نمايد .اين نوع تله ها معمولا در كاربردهاي با فشار بالا و در جايي كه ذخيره مقداري كندانسه مجاز باشد استفاده مي شود .نحوه كار تله هاي مكانيكي بر اساس نيروي غوطه وري واختلاف بين چگالي بخار وكندانسه مي باشد .تله هاي شناوري وترموستاتيكي سطلي وسطلي معكوس سه نوع عموده تله هاي مكانيكي مي باشند .اين نوع تله ها كندانسه را در دمايي نزديك به دماي اشباع بخار تخليه مي كنند .تله هاي شناوري وترموستاتيكي تركيبي از تله هاي شناوري و ترموستاتيكي فانوسه اي مي باشند .اين نوع تله ها براي ظرفيت هاي بالا در فرايندهاي بخار كم فشار و همچنين كاربردهاي HVAC مناسب هستند .اين تله ها تا فشارهاي 200psi يا بيشتر موجود مي باشند .ولي در فشارهاي بالاتر مستعد پديده ضربه قوچ مي باشند .تله هاي سطلي  وسطلي معكوس براي باز وبسته كردن دريچه تخليه از نيروي غوطه وري استفاده ميكنند .سوراخ تخليه معمولا در بالا قرار دارد .تا احتمال مسدود شدن آن كاهش يابد .تله هاي جنبشي بر اساس اختلاف خصوصيات جريان هاي بخار وكندانسه عمل ميكنند .تله هاي ترمو ديناميك يا ديسكي ضربه اي  يا پيستوني و اوريفيس دار سه نوع عمده تله هاي جنبشي مي باشند .تله هاي ترموديناميك يا ديسكي داراي يك عضو متحرك هستند .اين عضو يك ديسك است كه براي باز كردن دريچه خروجي نشيمنگاه خود را بالا مي برد .اين نوع تله ها براي سيستمهاي بخار پرفشار بسيار مناسب  ميباشند .تله هاي ضربه اي  يا پيستوني شير تخليه خود را بر اساس فشار باز وبسته ميكنند .اين نوع تله ها بدليل كوچك بودن منفذ تخليه ممكن است مسدود شوند و يا گير كنند .تله هاي اوريفيسي هيچ عضو متحركي ندارند و بر اساس اختلاف چگالي كندانسه را به طور مدام تخليه مي كنند . اين نوع تله ها تحت شرايط ثابت بار وفشار مانند لوله اصلي بخار بهترين عملكرد را دارند .

 

 

مهمترين راه كاهش اتلاف بخار تداوم يك برنامه دوره اي براي بازبيني و تعمير تله بخار مي باشد . هزينه هاي سالانه تعمير و يا تعويض قطعات يا خود تله ها در مقايسه با هزينه ناشي از اتلاف بخار بسيار ناچيز است .برنامه آزمايش وبازرسي تله بخار بسته به نوع تله ميتواند از هر يك از موارد زير تشكيل شده باشد .

• بازبيني اين كه انتخاب نوع تله با محل كاربرد تناسب دارد .و همچنين سايز وجزييات لوله كشي بررسي شود .

• در لوله كشي مسير خروجي تله يك شير تست نصب شود تا بتوان خروجي ان را عينا مشاهده كرد .

• با استفاده از ابزار مافوق صوت ( اولتراسونيك ) و يا گوشي پزشكي  به صداي تله گوش كنيد .اگر تله بخار به درستي كار كند يك صداي هيس ناشي از بخار اب وصداي شرشر ناشي از كندانسه شنيده مي شود .

• از دماسنجهاي فوري استفاده كنيد

• با استفاده از گوشي پزشكي به صداي باز وبسته شدن ديسك وسطل گوش كنيد .

دوره هاي بازرسي معمول براي كاربردهاي مختلف از 6 ماه براي تله هاي اصلي بخار  تا يك سال براي تله هاي سيستم گرمايش تغيير ميكند .همچنين توجه كنيد كه در يك برنامه نگهداري تله هاي بخار بايد مشخصات كامل تله مانند محل قرار گيري سايز ظرفيت توليد كننده وشماره مدل ونوع كاربرد آن درج شود .

 

فایلهای مرتبط

1  2

 

در سيستم حرارت مركزي كه با عنوان شوفاژ مطرح مي شود .در محلي به نام موتورخانه دستگاههايي از قبيل ديگ - مشعل- پمپ-و... نصب شده و حرارت  به سيال واسطه كه ميتواند اب باشد منتقل گرديده سپس  پمپ موجود در موتورخانه ابگرم را توسط لوله كشي به داخل اتاقها هدايت نموده و وارد رادياتورهاي مستقر  در اتاق مي كند

.اين رادياتورها گرما را به اتاق منتقل كرده و در نتيجه دماي اب كاهش مي يابد .و آب توسط لوله برگشت به طرف موتورخانه رفته و براي جذب مجدد گرما به داخل ديگ هدايت مي شود و بار ديگر اين سيكل و چرخه تكرار مي شود .

اصولا در سيستم حرارت مركزي كه از آبگرم استفاده مي شود .دماي خروجي اب از ديگ 180 درجه فارنهايت و دماي ورودي اب به داخل ديگ كه گرماي لازم را به اتاق منتقل كرده است . برابر 160 درجه فارنهايت در نظر گرفته مي شود .به عبارت ديگر اختلاف دماي ابگرم خروجي از ديگ و آب برگست داده شده از ساختمان برابر 20 درجه فارنهايت است .

نحوه گرم شدن اتاق توسط رادياتور به صورت جابجايي آزاد يا طبيعي ميباشد .هواي بالاي رادياتور معمولا به دليل گرم شدن سبك شده و به طرف بالا حركت ميكند .و هواي سرد طرف مقابل اتاق جايگزين آن مي شود .به همين ترتيب يك چرخش طبيعي در جريان هواي اتاق بوجود آمده و دماي تمامي نقاط اتاق بالا رفته و اتاق گرم مي شود .

 

 

رادياتور شوفاژ فاقد هرگونه موتور يا وسيله برقي است .پس نميتوان توسط راياتور شوفاژ دماي اتاق را كنترل كرد .ميزان رطوبت نسبي اتاق نيز قابل كنترل نمي باشد .اصولا وقتي هواي اتاق گرم مي شود .ميزان درصد رطوبت نسبي كاهش مي يابد .به عبارت ديگر رادياتور شوفاژ ميزان رطوبت نسبي اتاق را كاهش مي دهد .و بايستي توسط افزودن بخار به هواي اتاق ميزان رطوبت مورد نياز انسان را تامين نمود .

به طور كلي در زمستان فضاهايي كه كنترل دما و در صد رطوبت نسبي در آنها اهميت زيادي ندارد مي توان از رادياتور شوفاژ استفاده نمود .( هرچند دماي اتاق در سيستم رادياتوري به راحتي و به كمك كنترل كننده هاي الكتريكي و مكانيكي قابل كنترل است )

بهترين محل نصب رادياتور در زير پنجره يا كنار ديوارهاي خارجي است .علت اين است كه توسط رادياتور شوفاژ در فصل زمستان دائما گرما به اتاق افزوده مي شود .ولي دماي اتاق بالا نمي رود و اين دما ثابت مي ماند .چون بخش بيشتري از گرماي توليد شده تلف مي شود .

تلفات حرارتي از دو طريق انجام ميگيرد . يكي تلفات حرارتي ناشي از جداره ها از قبيل سقف- كف و ديوار و پنجره و... ديگري تلفات حرارتي ناشي از نفوذ هواي سرد از درزهاي پنجره  مي باشد . به عبارت ديگر چه بخواهيم و نخواهيم اين تلفات حرارتي صورت مي گيرد . ما فقط ميتوانيم ميزان آن را كاهش دهيم ولي نميتوانيم آن را به طور كامل حذف نماييم . پس بهتر است رادياتور را در زير پنجره نصب كنيم تا مقداري از حرارت رادياتور صرف تلفات پنجره وجدارها شود .و بخشي كه باقي مي ماند اتاق را گرم كرده و دماي ان را در حدي مناسب نگه دارد .و بتوانيم در نزديكي پنجره از اتاق استفاده نماييم . اگر راياتور در خلاف ضلع پنجره نصب شود . به دليل سردي محيط اطراف پنجره استفاده از آن محيط خالي از اشكال نمي باشد .

 

پيشنهاد ديگري كه در اينجا مطرح است اين مي باشد . كه در حد امكان پنجره ها داراي شيشه دوبل يا دولايه باشند . استفاده از شيشه دوجداره علاوه بر اينكه سبب عايق صدا خواهد بود . همچنين ميزان ضريب انتقال حرارت شيشه را به حد نصف مي رساند .در نتيجه تلفات حرارتي كاهش مي يابد . و سبب صرفه جويي در مقدار پره هاي رادياتور مي شود .و در فصل زمستان از خيس شدن شيشه در سطح داخل اتاق جلوگيري ميكند . چون سطح شيشه در فصل زمستان يك لايه سرد است . در اثر تماس بخلر آب در داخل اتاق با آن در روي شيشه آب جاري مي شود . ولي وقتيكه شيشه دوجدار باشد . سطح داخلي آن گرم شده و ميعان در سطح شيشه اتاق نخواهد افتاد .

رادياتورهاي شوفاژ از نظر جنس به سه دسته تقسيم مي شوند . چدني -فولادي و الومينيومي خط توليد رادياتورهاي چدني به دليل پايين بودن راندمان حرارتي و بالا بودن وزن آنها برچيده شده و تقريبا منسوخ شده مي باشد .

در زیر نمای رادیاتور چدنی را می بینید :

 

 

این هم رادیاتور آلومنیومی با شیر ترموستاتیک :

 

 

این هم رادیاتور آلومنیومی روغنی :

 

این هم تصویر رادیاتور فولادی :

 

رادياتور آلومينيومي سبك تر زيباتر و ضريب هدايت حرارتي بالاتري نسبت به فولادي دارد .ولي از لحاظ قيمت گرانتر مي باشد .معمولا در فضاهايي كه رطوبت زياد دارد . مانند حمامها بايستي حتما از رادياتور آلومينيومي استفاده كرد .

پره رادياتورهاي فولادي به صورت يك بلوك غير قابل تفكيك توليد مي شوند . يعني در خارج از كارخانه نميتوان به آنها پره اضافه كرد و يا كم نمود .ولي در مورد رادياتورهاي آلومينيومي اين قابليت وجود دارد .

مبناي فروش رادياتورهاي آلومينيومي در بازار پره مي باشد . يعني قيمت به لزاي هر پره سنجيده مي شود .